recensie De Grote Kleyn, culinair compendium

De Grote Kleyn, culinair compendium.
Op het moment dat ik een pil van ruim twee kilo oppak vraagt de puber in me het zich af.
O jee.
Hoe draag je een grote hoeveelheid kennis over zonder te verzanden in gortdroge opsommingen van feiten? Hoe voorkom je dat je je lezers langzaamaan in slaap sust? En dat ze vooral nooit meer door je willen worden wakker gekust?

Als 16-jarige kon ik een leraar niet volgen. Hij draaide op de automatische piloot zijn lessen af en verder was het in de klas ook al een zooitje. Tijdens zo'n les ben ik eens in slaap geknikkebold. Uiteindelijk heb ik geschiedenis laten vallen. Eeuwig zonde en erg dom.
Jaren later ben ik nog steeds gevoelig voor toon en dosering. Sommige boeken of blogs kan ik helaas niet lezen. Bijvoorbeeld door totale afwezigheid van enig idee of door dwingende aanwezigheid van een schrijver. Taalgebruik dat ik niet prettig vind, ook zo'n barrière.


Nieuwsgierig begon ik aan De grote Kleyn. Geen boek dat je van alfa tot omega leest. Het is een naslagwerk. Een compendium, dus geen culinaire encyclopedie maar wel een boek dat je oppakt omdat je een vraag hebt. Of bijvoorbeeld meer over een ingrediënt wil weten.
Vanuit mijn eigen invalshoek begon ik te lezen. Kriskras heen en weer las ik over Authenticiteit, Lekker of vies, Smaak en geur, Kruiden en specerijen en de Keukens van Europa. Over Pasta en Noedels, Recepten, Gezond, Verrot/vergist/gefermenteerd, Conserven, Orgaanvlees, Peulvruchten, Paddenstoelen en truffels, Vet in de keuken, Koffie en Gemak.

Harde informatie wordt met soms verbazingwekkende luchtigheid en vlotheid gebracht. Tussen de soep en de aardappels dist Kleyn een hoeveelheid gegevens op alsof het niks is. Op een Hollands nuchtere manier waarvan je af en toe jaloers wordt.
Feitelijkheden worden op tijd afgewisseld met een leuke anekdote (Wij verdwaalden in de Vogezen en vonden eekhoorntjesbrood), wat kleurrijke achtergrondinformatie (Carbonara-gate) of een toepasselijk recept met wijntip (tonijn met umami-saus).
En in die afwisseling, die dosering zit hem de kracht en de kunst van De grote Kleyn. Juist daarom is het zo fijn dat er niet is gekozen voor de encyclopedie-vorm. Dan was Kleyns levenswerk nu nog lang niet af geweest en hadden de persoonlijke noten en de leuke behangetjes geschrapt moeten worden.

In het hoofdstuk Technieken en overwegingen gaan we relativeren. Lezen over bijvoorbeeld gezondheidstrends en -claims door de eeuwen heen maakt de happy healthy-trend ineens een stuk draaglijker! En weten dat niks authentiek is, is ook een hele geruststelling.
Het boekt helpt je om je eigen kennis van en kijk op culinaire zaken in een breder kader te plaatsen en om het geheel eens van een andere kant te bekijken. En wil je dan nog meer info, dan zijn er die 15 bladzijden literatuurverwijzingen waarmee je nog jaren vooruit kunt!

Puntje van kritiek?
Het papier. Dat had van mij ruwer en dikker gemogen.
En dan had ik zelfs het compendium in verband met het nog grotere gewicht opgedeeld in twee boeken. Ingrediënten in deel 1 en de hoofdstukken Technieken en overwegingen en Landen in deel 2.

Dus.
Ja.
De grote Kleyn is een pil maar wel een lekkere! Zo een die je horizon verbreedt. Zo'n pil waar je naar blijft grijpen.
Waarin je blijft grasduinen tot je helemaal verzadigd bent.
Zo'n pil waardoor je in de trattoria verzeild raakt omdat je zomaar vergeet de avondmaaltijd te verzorgen.

Het boek is heerlijk leesvoer voor iedereen die houdt van koken en lekker eten en daarbij geïnteresseerd is in de (culturele) achtergronden.

Hardcover
Auteur: Onno Kleyn
Titel: De grote Kleyn. Culinair compendium
Uitgever: Nijgh & Van Ditmar
ISBN: 9789038803470
Pagina's: 1008
Prijs: € 45,00

Dit boek werd mij als recensie-exemplaar opgestuurd door de uitgever. De bespreking op deze blog is mijn eigen mening.

3 opmerkingen:

  1. Lieve Antoinette,

    Jij bent echt de diva van de culinaire schrijverij. Zoals deze recensie. Bravissimo. Nessun dorma. You rock.
    Saluti cordiali
    Gereon

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Haha, grazie! En ook nessun faccia addormentare!

      Verwijderen
    2. Gaan we je meteen een beetje Italiaans opvoeden, Gerone: bravissima voor een meisje. Ciao!

      Verwijderen