1001 tips voor gourmetten op feestdagen en Viennetta Flambée van Adriaan Jaeggi

Terwijl iedereen op hoogtijdagen gezellig ging bakken en braden in leuke, kleine pannetjes, gingen wij, als het meezat, fonduen.
Jaloers luisterde ik naar verhalen over onvoorstelbare combinaties ("Ik bakte banaan met garnalen, lekker met piccalilly joh!")  en derdegraads brandwonden die geblust werden met champagne. Gevechten aan tafel wie de meeste pannetjes wist te bezetten en bezet wist te houden.
Ik dacht dan aan onze goudbruine, keramieken, vlakverdeelde bordjes. Ieder sausje, slaatje en vleesje op z'n eigen plek. Gekker kon het niet worden.
De vlam kon wel in de pan slaan, je kon je vingers flink branden aan een hete fonduevork en je rook de fonduelucht drie dagen later nog, dus het was al met al okeee.

Nee, dan mijn moeders feestelijke drie-vier-vijf-gangenmenu's, die waren heftig!
Voor mij als kind kwam er geen eind aan zoveel culinair geweld. Hoe meer gangen, hoe langer opzitten. Feestelijke opsmuk met coquilles, haas, cointreautaart? Het kon me gestolen worden.
Mijn broers vonden alles even leuk en lekker, dus zat ik daar in mijn bak-en-braad-isolement. Over mijn smaak viel niet te twisten.
Als kind heb ik nooit gegourmet.

"Gourmetten, een nieuwe vorm van recreatief tafelen." Arne van Onck 1977


Op de sociale media werd onlangs de noodklok geluid. Tachtig procent van de Nederlanders zou met kerst gourmetten. Een culinair journalist vroeg zich af hoe Nederlanders toch zo diep gezonken konden zijn. Gourmetten met kerstmis is niet gepast: het is burgerlijk en niet creatief.

Noodklok?
Wake up call!
Gourmetten is zoals het leven zelf: het is net zo creatief, burgerlijk en gezellig als je het maakt.
Ik heb onmiddellijk een gourmetstel aangeschaft. Om mijn kinderen te behoeden voor opzitten in drie-vier-vijfgangen en standjes, ze in bescherming te nemen tegen culinaire uitspattingen van Moeders, om te voorzien in mijn eigen Leegte.
We gaan straks maar eens lekker samen bakken en braden, ieder naar eigen inzicht. Vrediger kan de kerst nou eenmaal niet worden.

Speciaal voor iedereen die het leven niet te serieus neemt hieronder, na de gourmettips, een recept van Adriaan Jaeggi uit Chez Adriaan.
Zijn Viennetta flambée is perfect voor na het gourmetten! Omdat alleen Jaeggi zag hoe eenvoudig het kan zijn en omdat die vlam nooit meer in de pan slaat, nu gourmetstellen tegenwoordig allemaal maar elektrisch zijn.

Groente
Om te grillen: puntpaprika's, met munt en limoen dressing, radicchio rosso met olijfolie en balsamico, courgette, (rode) uien, champignons.
De echte gourmet-o-fiel rijgt deze groente keihard aan spiesen.
Om te bakken: groenteburgers, bonenburgers, röstirondjes
Salades: groene gemengde salade, witte-bonensalade of tuinbonensalade met knoflook en muntsinaasappelsalade met venkel en pistache

Kaas
Halloumi van de grill, marineer fetablokjes in olie, munt en harissa of knoflook
Belegen Goudse kaas: kaas verwarmen in een pannetje tot ze zacht is, is reuze chique. Giet de gesmolten kaas over gegrilde groenten of dip er stokbrood in.
Verpak kaas in een jasje van vlees en leg het op de grill

Vlees
Neem nou niet zo'n saai en eng kant en klaar gourmetpakket bij de super! Haal kippendijfilet, lamskoteletjes, varkensribben, kebabjes, venkelworstjes en merguez bij een goede slager.
Merguez met yoghurt-kruidendip, lamskoteletjes met rode pesto, gemarineerde varkensribjes, kippendijfilet met mierikswortelsaus, kebabjes met hummus of baba ganoush, bedenk het maar!

Vis
Neem nou niet zo'n saai kant, klaar en overbevist gourmetpakket bij de super! Haal bijvoorbeeld gamba's, kabeljauwfilet en zalm bij een goede visboer.
Marineer de gamba's en rijg ze met wat laurierblaadjes aan spiesjes.

Dressings
olijfolie met knoflook, munt en limoen, olijfolie met balsamico, olijfolie met harissa of chilivlokken en citroensap

Dips
hummus, baba ganoush, yoghurtdip met verse kruiden

Sauzen
Mierikswortelsaus maak je met gehakte mierikswortel uit een potje, mayonaise, yoghurt, peper en zout.
Verplicht nummer vind ik wel satésaus, omdat deze totaal niet past bij het geheel.
Iets uit een bijna lege knijpfles mag ook niet ontbreken (ketchup, mayo), al was het maar vanwege het gourmeteske tegensputterende doseergeluid!

Kruidenboter
Alle verse groene kruiden en knoflook zijn lekker in kruidenboter, maar denk ook eens aan limoenrasp, roze-peperbessen of verse rode peper.
Gebruik boter op kamertemperatuur, roer de ingrediënten van je keuze erdoor en laat de boter opstijven in de koelkast.

Pesto
pesto genovese en pesto siciliano
rode pesto van gedroogde tomaat
pesto van tuinbonen, marò

Marinade
Mijn favoriet is olijfolie met knoflook en peterselie en/of grofgehakte rozemarijn en/of salie en/of verse laurier, peper en zout. Lekker bij vlees en bij vis.
Olijfolie met knoflook, munt, citroenrasp en chilivlokken is lekker om feta in te marineren.

Brood
Arabische pitabroodjes
stokbrood
Bruschetta maak je door stokbrood te grillen, er wat lekkere olie op te druppen en door het brood dan in te wrijven met knoflook en verse tomaat
Wie echt durft komt bij dit mediterrane gourmetgebeuren ijskoud met een aardappelsalade aanzetten.

Extra
olijven, artisjokken in olie, augurken, Amsterdamse uien.

recept Viennetta flambée uit Chez Adriaan van Adriaan Jaeggi

1 pak Viennetta-roomijs, of ander kant-en-klaarijs naar keuze
1 glas cognac

Stort het ijs op een schaal. Neem een grote, diepe opscheplepel en giet de cognac erin, tot iets onder de rand.
Zet de afzuigkap uit.
Hou de lepel met cognac een seconde of twintig boven de gasvlam en hou hem voorzichtig een klein beetje scheef, zodat de vlam de drank kan bereiken. Als kleine blauwe vlammen over het oppervlak beginnen te spelen, giet dan de flakkerende cognac langzaam over het ijs.
Met spoed naar binnen dragen voor de vlammen gedoofd zijn, maar wel voorzichtig, als je je gourmetpartner niet prematuur in vuur en vlam wilt zetten.
Voor de kinderen Viennetta pure graag.

Huishoudelijke tip voor de après-gourmet:
Volgens Royke Donders, stylist uit het Zuiden, is een pannetje wasverzachter verwarmen op het vuur ideaal tegen nare luchtjes in huis!
Roy heeft deze tip nog van zijn oma. Dit idee gaat dus al generaties mee en is daarom goed.
Gourmetten bij de buren werkt ook uitstekend tegen zware lucht in huis.

Nog meer gouden gourmettips vind je bij:
Oesters en Uien
Gereons keuken thuis
Eten maken
Eten uit de Volkstuin

En wat zijn jou favoriete gourmetrecepten voor de kerst? Deel ze met ons op deze Facebookpagina!

Muziek terwijl je gourmet:
James Last Live At The Royal Albert Hall, London 1978

8 opmerkingen:

  1. Naast cookingvibes krijg ik juist heel veel creavibes van gourmetten. De journalist zou eens moeten weten!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Wow, als je nou nog een kant en klaar gourmetpakket koopt....

    BeantwoordenVerwijderen
  3. er schijnen ook vaak veel bacteriën in te zitten maar mij boeit dat niet want net zoals bij de bbq marineer ik altijd alles zelf met verschillende marinades, dit jaar wel mini duitse hamburgertjes gekocht, een keertje vloeken in de kerk mag. Wat die tip van Roys oma dat ga ik uitproberen, moet dat dan wel robijn zijn? geintje.......

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Alléén Robijn natuurlijk. In die pakketten schijnt het te wemelen van de bacteriën. Maar die koop ik dan ook niet..

      Verwijderen
  4. Oh ja en die James Last sla ik even over als je het niet erg vind :-)

    BeantwoordenVerwijderen